အခန်း (၁-၂) မက်မွန်ကျွန်း အိပ်မက်
ရှန်ယန်မြို့၌ သူရဲကောင်းများနှင့် ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် ကောကျင့်နှင့် ဟွမ်ရုံတို့ စုံတွဲသည် မွန်ဂိုဧကရာဇ် ဂျင်းဂစ်ခန်၏ စစ်စခန်းရှိရာ အနောက်ဘက် နယ်စပ်ဆီသို့ ခရီးနှင်ခဲ့ကြသည်။
ခရီးလမ်းတစ်လျှောက်တွင် ကောကျင့်သည် မိမိ၏ ငယ်စဉ်ကတည်းက သံယောဇဉ်နှင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်တို့ကြား အကြိတ်အနယ် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ မွန်ဂိုစစ်စခန်း၏ အဝင်ဝသို့ ရောက်ရှိသောအခါ စစ်သည်အပေါင်းတို့သည် ကောကျင့်ကို မြင်သည်နှင့် တုန်လှုပ်ချောက်ချားသွားကြ၏။ ရိုးသားပြတ်သားသော သူရဲကောင်းတစ်ဦး၏ အရိပ်အာဝါသသည် မွန်ဂိုရဲမက်တို့၏ ရင်ထဲတွင် ယနေ့ထက်တိုင် ကိန်းဝပ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
“ခဲအို... အစ်ကိုကျင်း”
စခန်းတံခါးဝမှ ရွှင်လန်းတက်ကြွသည့် အသံနှင့်အတူ လူငယ်တစ်ဦး ပြေးထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုသူမှာ အသက် ၁၈ နှစ်မျှသာ ရှိသေးသော်လည်း ရဲရင့်သည့် စစ်သူကြီး၏ ဟန်ပန်းအပြည့်ရှိသော မုံကေ ဖြစ်၏။ မုံကေသည် ကောကျင့်ကို မြင်သည်နှင့် ဝမ်းသာအားရ လက်အုပ်ချီ နှုတ်ဆက်လိုက်ပြီး ဘေးတွင်ပါလာသည့် ဟွမ်ရုံကို တစ်ချက်ကြည့်ကာ—
“မရီးတော် ဟွမ်ရုံလည်း ပါလာတာကိုး... ခဲအိုကြီး ကောကျင့်နဲ့ မရီးတော်တို့ ဘာအန္တရာယ်မှ မရှိအောင် မုံကေ ကိုယ်တိုင် လမ်းပြပါရစေ” ဟု ဆိုကာ စစ်စခန်းအတွင်းသို့ ဦးဆောင်ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
စခန်းအတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ ရုတ်တရက် ဝိုင်အရက်သမားတစ်ဦးက ကျောက်စိမ်းခွက်များ ယူဆောင်လာပြီး၊ "မဟာခန်သည် ဝန်ကြီးချုပ် ချင်ဟွေးနှင့် အဖွဲ့အား ၎င်းတို့၏ ခရီးပန်းများကို ဖြေဖျောက်ရန်အတွက် ဧကရာဇ်ဝိုင် သုံးခွက် ပေးအပ်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ထားသည်" ဟု ကျယ်လောင်စွာ ကြေညာလိုက်သည်။ ဖယောင်းတိုင်မီးရောင်အောက်တွင် ပယင်းရောင်ဝိုင် သုံးခွက် လှည့်ပတ်နေပြီး ၎င်းတို့မှ အေးစက်သော အရိပ်အယောင်များ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ချင်ဟွေးက တစ်ခုခု မှားယွင်းနေသည်ဟု သံသယဝင်သော်လည်း ယခုအချိန်တွင် ရိုင်းစိုင်းစွာ မပြုမူနိုင်ကြောင်း သိထားသည်ဖြစ်ရာ ဟွမ်ရုံတို့အပါအဝင် သံအဖွဲ့သည် တစ်ငုံတည်း သောက်လိုက်ကြသည်။
ဝိုင်သည် လည်ချောင်းထဲသို့ ဝင်သွားသည်နှင့် ရေခဲစွမ်းအင်တစ်ခုသည် ဒန်တျန်ဆီသို့ စီးဆင်းသွားသည်ကို ခံစားလိုက်ရသည်။ ချက်ချင်းပင် သူတို့၏ အတွင်းစိတ်စွမ်းအင်မှာ သံလိုက်တစ်ခုကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရသကဲ့သို့ ရပ်တန့်သွားကာ လည်ပတ်ရန် ခက်ခဲသွားပုံရသည်။ ဟွမ်ရုံ တိတ်တဆိတ် ထိတ်လန့်သွားပြီး ခုခံရန် သူမ၏စွမ်းအင်ကို စုစည်းတော့မယောင် ရှိသွားသော်လည်း အအေးဓာတ်က သူမ၏ မယ်ရီဒီယန်များကို မထိခိုက်စေရုံသာမက အတွင်းစိတ်စွမ်းအင်ကိုပါ သန့်စင်ပေးကာ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေသည်ဟု ခံစားလိုက်ရသည်။
"လူတိုင်း၊ ထိတ်လန့်စရာ မလိုပါဘူး" ဟု မွန်ဂို ရွှေဘီးဓမ္မဘုရင်က မုတ်ဆိတ်ကို ပွတ်သပ်ပြုံးရွှင်လျက် ပြောလိုက်သည်။ "ဒါက ဥလန်ဘာတာ မှာ ရှိတဲ့ ကောင်းကင်ရေကန်က ရေနဲ့ ချက်လုပ်ထားတာပါ။ အိုးတစ်လုံးရဖို့ သုံးနှစ်ကြာပါတယ်။ သောက်ရင် မင်းတို့ရဲ့ အတွင်းစိတ်စွမ်းအင်ကို သုံးရက်ကြာ ပိတ်ဆို့နိုင်ပေမယ့် စစ်မှန်တဲ့ ချီစွမ်းအင်ကို ပိုမိုသန့်စင်စေပြီး ကိုယ်ခံပညာအတွက် အကျိုးကျေးဇူး များစွာ ဖြစ်ထွန်းစေမှာပါ"
မွန်ဂိုနိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်း ကိုယ်ခံပညာရှင်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူ၏လေသံသည် ဒေါသမထွက်ဘဲ ခိုင်မာပြတ်သားနေသည်။ လူတိုင်း စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်နေကြသော်လည်း ထိုစကားကို ခဏတာ ယုံကြည်လိုက်ကြရသည်။
စခန်း၏ အလယ်ဗဟို ပရိဝုဏ်ထဲသို့ ရောက်သောအခါ ကောကျင့်နှင့် ဟွမ်ရုံတို့၏ ခြေလှမ်းများ ရုတ်တရက် တန့်သွားခဲ့ရသည်။
ဝတ်ရုံနီကို ဆင်မြန်းထားပြီး မျက်နှာထက်တွင် ရိုးသားမှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့ ဒွန်တွဲနေသည့် မွန်ဂိုမင်းသမီးလေး ဝါကျန် သာမက၊ မွန်ဂိုစစ်တပ်၏ ဒုတိယအဓိက စစ်သေနာပတိနှင့် ယာယီတိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်သူ (Regent) အဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် သွေးသောက်ညီအစ်ကို တိုးလွေ တို့ပါ ရပ်စောင့်နေကြသည်ကို တွေ့လိုက်ရသောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။
ကောကျင့်၏ ရင်ထဲတွင် လေးလံသော သက်ပြင်းတစ်ချက်ကို ချလိုက်မိသည်။ မိမိသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက တွဲဖက်လာခဲ့သည့် မင်းသမီးလေး ဝါကျန်အား ကတိမတည်နိုင်ခဲ့ဘဲ စွန့်ပစ်ခဲ့မိသည့် ဒဏ်ရာ၊ မိခင်ဖြစ်သူ သေဆုံးခဲ့ရသည့် ဆိုးဝါးသော အတိတ်များက ဝါကျန်၏ မျက်ဝန်းထဲတွင် အရောင်ပြန်ဟပ်နေသကဲ့သို့ ရှိနေ၏။
ဝါကျန်သည် ဘေးတွင် ယှဉ်တွဲရပ်နေသည့် ကောကျင့်နှင့် ဟွမ်ရုံတို့ကို ကြည့်ရင်း နှလုံးသားတစ်ခုလုံး ကြေကွဲမတတ် ခံစားလိုက်ရသည်။ ကောကျင့်၏ ဘေးတွင် လရောင်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးပြီး ပိုးဝတ်စုံနှင့် ကျက်သရေရှိလှသော ဟွမ်ရုံ၏ ပုံရိပ်သည် သူမနှင့် လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေ၏။ ကောကျင့်ကို ဘဝနှင့်အမျှ ချစ်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ကောကျင့်၏ ရင်ထဲတွင် နေရာအပြည့်ယူထားသူမှာ ဟွမ်ရုံသာဖြစ်ကြောင်း အကဲခတ်မိသည့်အခါ ဝါကျန်၏ မျက်ရည်စက်တို့သည် ပါးပြင်ပေါ်သို့ စီးကျလာခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း သူမသည် စိတ်အစဉ်ကို မြိုသိပ်ကာ မင်းသမီးတစ်ပါး၏ မာနကို ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး သာယာနူးညံ့သော အသံဖြင့်—
“ကောကျင့်... ရှင် ပြန်လာခဲ့ပြီပဲ။ ရှင့်နဲ့ မရီးတော် ဟွမ်ရုံတို့ရဲ့ ချစ်ခြင်းကို ကျမ ရိုးသားစွာနဲ့ ကောင်းချီးပေးပါတယ်။ ကျမကြောင့် ရှင့်အမေ သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ နောင်တတွေအတွက် ကျမ ဘဝတစ်ခုလုံး နေ့စဉ်နဲ့အမျှ နာကျင်နေခဲ့ရတာပါ။ အခုတော့... ရှင် အေးချမ်းတာကို မြင်ရလို့ ကျမ ဝမ်းသာပါတယ်” ဟု ပြောရင်း လှည့်ထွက်သွားခဲ့တော့သည်။ ထိုထွက်ခွာခြင်းသည် ကောကျင့်၏ ဘဝထဲမှ အပြီးတိုင် နှုတ်ဆက်ခြင်းပင် ဖြစ်ပေတော့သည်။
တစ်ဖက်တွင် တိုးလွေသည် ကောကျင့်ကို စိုက်ကြည့်နေသည်။ ညီမဖြစ်သူ၏ နာကျင်မှုကို မြင်ရသည့် အစ်ကိုတစ်ဦးအနေဖြင့် တိုးလွေ၏ ရင်ထဲတွင် နာကျည်းစရာများ ရှိနေမည်မှာ သေချာသော်လည်း ကောကျင့်၏ အမျိုးသားရေး သစ္စာတရားနှင့် စစ်သားတစ်ဦး၏ ဂုဏ်သိက္ခာကိုမူ တိုးလွေ လေးစားလျက်ပင် ရှိသည်။
တိုးလွေသည် ရှေ့သို့ တိုးလာကာ ကောကျင့်၏ ပုခုံးကို တင်းကြပ်စွာ ကိုင်လိုက်ပြီး—
"အန်ဒါ... ကောကျင့်! မင်းက ညီမလေး ဝါကျန်အပေါ် မငဲ့ကွက်ခဲ့တာကို အစ်ကိုတစ်ယောက်အနေနဲ့ ငါ ရင်နာပေမယ့်... မင်းရဲ့ ဆုန်းပြည်အပေါ် ထားတဲ့ သစ္စာတရားကိုတော့ ငါ စစ်သားတစ်ယောက်အနေနဲ့ အလေးအနက် လေးစားပါတယ်။ ငါတို့ရဲ့ သွေးသောက်ညီအစ်ကို သစ္စာကတော့ ကမ္ဘာကုန်အထိ ပျက်ပြယ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ဆိုသည်။
ကောကျင့်ကို မဟာခန်နှင့် တွေ့ပေးရန် တိုးလွေ ခေါ်သွားခဲ့သောကြောင့် နောက်ရက် ဆွေးနွေးပွဲတွင် ကောကျင့်ကို မတွေ့ရတော့ဘဲ ဟွမ်ရုံသာ ဝန်ကြီးချုပ်၏ အနားတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ မွန်ဂိုဘက်တွင်လည်း တိုးလွေမပါဘဲ မုံကေကသာ ဦးဆောင် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ဟွမ်ရုံမှာလည်း သူမတို့အပြင် ဂျင်ဘက်မှပါ သံတမန်လွှတ်ထားကြောင်း သိရှိရသဖြင့် ရင်ထဲတွင် ဗလောင်ဆူနေခဲ့သည်။ 'ဒီဆွေးနွေးပွဲ မအောင်မြင်ဘဲ မွန်ဂိုနဲ့ ဂျင်တို့ ပြေလည်သွားခဲ့ရင် သူမ မက်မွန်ကျွန်းကို ပြန်ဖို့ ရနိုင်ပါဦးမလား' ဟု တွေးတောမိသည်။
"ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မွန်ဂိုနိုင်ငံတော်အနေနဲ့ သွေးသောက်ညီအစ်ကိုတွေကို သစ္စာဖောက်ပြီး ခင်ဗျားတို့ရဲ့ တောင်ပိုင်းမင်းဆက်ကို ကူညီကာကွယ်ပေးဖို့ဆိုတာ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး" ဟု ချင်ဟွေးက တည်ကြည်စွာ ပြောလိုက်သည်။ "မဟာခန်၊ 'နှုတ်ခမ်းတွေ ပျောက်သွားရင် သွားတွေ အေးသွားလိမ့်မယ်' ဆိုတဲ့ စကားပုံကို ခင်ဗျား မကြားဖူးဘူးလား။ ဂျင်မင်းဆက်က ကျွန်တော့်ရဲ့ တောင်ပိုင်းမင်းဆက်ကို ဖျက်ဆီးပြီးရင် နောက်အလှည့်ကဘခင်ဗျားတို့နိုင်ငံ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်——"
"ပါးစပ်ပိတ်ထား!"
မုံကေက စားပွဲကို လက်ဖြင့်ရိုက်ကာ လှောင်ပြောင်လိုက်သည်။
"မင်းတို့ တောင်ပိုင်းမင်းဆက်ရဲ့ မြို့တော် ကျဆုံးတော့မယ်၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်ဖို့တောင် ခက်ခဲနေချိန်မှာ ဒီလို ထိတ်လန့်စရာ ကောလာဟလတွေ ဖြန့်ဖို့ ဘာလာလုပ်တာလဲ။ ငါသာ ဂျင်မင်းဆက်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး တောင်ဘက်ကို ချီတက်ကာ ကျန်းနန်ရဲ့ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို ခွဲဝေလိုက်မယ်ဆိုရင် ဘယ်လောက်တောင် အံ့သြစရာ ကောင်းလိုက်မလဲ"
ထိုစကားများမှာ ချင်ဟွေး၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ရေအေးပုံးတစ်ပုံး လောင်းချလိုက်သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သွားသည်။ ချင်ဟွေးမှာ ဇောချွေးများ ပြန်ကာ ခဏမျှ စကားဆက်မပြောနိုင်တော့ပေ။
ထိုအချိန်တွင် ဟွမ်ရုံက လူအုပ်ကြားမှ ရှေ့သို့ထွက်လာကာ ဂါရဝပြုလျက် "အရှင်မင်းကြီး၊ မဟာခန်ကို မေးခွန်းတစ်ခု မေးခွင့်ပြုပါ" ဟု လျှောက်တင်လိုက်သည်။ မွန်ဂိုအင်ပါယာက ကိုယ်ခံပညာကို တန်ဖိုးထားပြီး အမျိုးသမီးများ စစ်ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း အထူးအဆန်း မဟုတ်သဖြင့် မုံကေက ခေါင်းညိတ်ပြကာ "လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုပါ" ဟု ခွင့်ပြုလိုက်သည်။
"မဟာခန်က ဂျင်နဲ့ မွန်ဂိုတို့ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုထားတဲ့ ညီအစ်ကိုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်" ဟု ဟွမ်ရုံ၏ မျက်လုံးများ တောက်ပလာပြီး ဆက်ပြောသည်— "ဒါပေမဲ့ ကျွန်မသိသလောက်တော့ ဂျင်က မွန်ဂိုတွေကို လူမျိုးခြားအဖြစ် အမြဲနှိမ့်ချသတ်မှတ်ပြီး မြင်းနဲ့ သိုးတစ်သောင်းကို နှစ်စဉ် အခွန်ဆောင်ခိုင်းခဲ့တယ်။ ဂျင်ရဲ့အမြင်မှာ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စစ်သည်တွေက မြင်းတွေကို ထိန်းကျောင်းနေတဲ့ အစေခံတွေလောက်ပဲ ရှိတာပါ။"
ဒါကိုကြားတော့ တဲထဲရှိ လေထုမှာ ရုတ်တရက် တင်းမာသွားပြီး မုံကေ မျက်ခုံးတစ်ဖက် ကြုတ်ကာ လက်ထဲမှ စစ်သေနင်္ဂဗျူဟာ စာအုပ်ကို တင်းတင်းဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။
ဟွမ်ရုံက အခွင့်အရေးကို လက်လွတ်မခံဘဲ ဆက်၍ ထောက်ပြလိုက်သည်— "ဂျင်းဂစ်ခန်က မြက်ခင်းပြင်တွေကို ပေါင်းစည်းပြီး သူ့ကိုယ်သူ ကောင်းကင်ဘုံရဲ့ ခန်လို့ ကြေညာခဲ့တယ်။ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ လေးစားရတဲ့ မြင်းတပ်က မြောက်ပိုင်း သဲကန္တာရတွေကို ဖြတ်ကျော်လာတဲ့ သူရဲကောင်းတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ ဂျင်ကို ဦးညွှတ်နေကြတယ်။ မဟာခန်က တကယ်ပဲ အမြဲတမ်း ကျွန်ခံချင်နေတာလား။ ကျွန်မတို့ရဲ့ တောင်ပိုင်းမင်းဆက်က အားနည်းနေပေမဲ့ ခင်ဗျားတို့နဲ့အတူ အင်အားကြီးတဲ့ ဂျင်ကို ဆန့်ကျင်နိုင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလိုဆိုရင် ဂျင်ရဲ့မြေတွေကို ခွဲဝေပြီး မြစ်ဝါမြစ် ရေကို အတူမျှဝေနိုင်တာပေါ့။ အဲလိုဆို ဂျင်ရဲ့ လက်ပါးစေ ကျွန်ခံရတာထက်စာရင် အဆတစ်ရာ ပိုကောင်းမနေဘူးလား"
မုံကေသည် ခဏတာ တိတ်ဆိတ်သွားပြီးမှ ရုတ်တရက် ထရပ်ကာ ရယ်မောလိုက်သည်။
ထို့နောက် မုံကေ က အရက်ခွက်ကို ကိုင်မြှောက်လိုက်ပြီး ဟွမ်ရုံဘက်သို့ လှည့်ကာ —
"မရီးတော်... ငါတို့အင်ပါယာအတွက် စဉ်းစားရမှာ ငါတို့ တာဝန်ဖြစ်သလို၊ ရွှေဓားမြှောင် သမက်တော် နဲ့ မရီးတော်တို့မှာလည်း မိခင်နိုင်ငံကို ကာကွယ်ရမယ့် တာဝန်ရှိပါတယ်။ နောင်တစ်ချိန် စစ်မြေပြင်မှာ ပြန်ဆုံရင်တော့ ငါတို့ဟာ ရန်သူတွေ ဖြစ်ကြလိမ့်မယ်၊ ဝန်ကြီးချုပ် ချင်ဟွေး၊ ခင်ဗျားတို့အားလုံး တည်းခိုခန်းကို ပြန်ပြီး အနားယူကြပါဦး။ ဒီကိစ္စကို ကျွန်တော့်အဖေနဲ့ ဆွေးနွေးပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချကြတာပေါ့။” လို့ ပြောလိုက်တယ်။
ပြီးတဲ့နောက် ဟွမ်ရုံ ကို စိုက်ကြည့်လိုက်ရင်း “မရီးတော် … ကျွန်တော့်မှာ အနောက်ဖက် ဒေသ က အလွန်ရှားပါးပြီး လှပတဲ့ ရတနာတွေ၊ ပစ္စည်းတွေ ရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပထမဆုံး ဆုံတဲ့အထိန်းအမှတ် နဲ့ မရီးကို လက်ဆောင် ပေးချင်လို့၊ မရီးတော် လိုက်ကြည့်ပြီး ကြိုက်တာ ရွေးလှည့်ပါ” ဟု ပြောဆိုကာ အရွက်ခွက်ကို မော့ချလိုက်ရင်း ပြောလိုက်တယ်။
မုံကဲ ရဲ့ အကြည့်ကြောင့် ဟွမ်ရုံ မှာ ဒိတ်ကနဲ နှလုံးခုန်မြန်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားသွားသည်။ လူဝမ်ဒီ ရဲ့ တဏှာကျူးတဲ့ အကြည့် ကို ဖျတ်ခနဲ မြင်လိုက်ရသလို ခံစားလိုက်ရတာကြောင့် မုံကဲ နဲ့ လိုက်သွားဖို့ အနည်းငယ် တွန့်ဆုတ် နေမိတယ်။
တဖက်မှာလည်း သူမ အနေဖြင့် သူမလိုက်သွားပြီး လိမ္မာပါးနပ်စွာ စကားတောက်ကြည့်ပါက ဂျင်နဲ့ ဆက်ဆံရေး အခြေအနေကို ပိုမို သိရနိုင်ပြီး မဟာမိတ် ဆက်ဆံရေး အတွက် အရေးကြီးသည့် သဲလွန်စများ ရနိုင်မည် ဟု ယုံကြည်လိုက်မိသည်။ နောက်ဆုံးတော့ ‘အကိုကျင်း နဲ့ မက်မွန်ကျွန်း ကို ပြန်နိုင်ဖို့’ လို့ မိမိ ကိုယ် ကိုယ် အားပေးရင်း မုံကဲ နောက် လိုက်ပါသွား လိုက်တယ်။
တဲထဲတွင် ကျန်ရစ်သူ လူတိုင်းမှာ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မှင်သက်စွာသာ ကြည့်ရင်း ကျန်နေကြတော့သည်။